मराठी बातम्या  /  देश-विदेश  /  lal krishna advani : संघ ते जनसंघ, राममंदिर चळवळीतील पोस्टर बॉय, असा आहे लाल कृष्ण अडवाणींचा राजकीय प्रवास

lal krishna advani : संघ ते जनसंघ, राममंदिर चळवळीतील पोस्टर बॉय, असा आहे लाल कृष्ण अडवाणींचा राजकीय प्रवास

Ninad Vijayrao Deshmukh HT Marathi
Feb 03, 2024 01:06 PM IST

lal krishna advani : भाजपच्या संस्थापक सदस्यांपैकी एक असलेले लालकृष्ण अडवाणी यांना भारतरत्न देण्याची घोषणा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी केली आहे. लाल कृष्ण अडवाणी यांची राजकीय कारकिर्द थक्क करून सोडणारी आहे. अडवाणी संघाकडून जनसंघाकडे आणि त्यांनी उभारलेली राम मंदिर चळवळ सर्वश्रुत आहे.

lal krishna Advani
lal krishna Advani

lal krishna advani : अटलबिहारी वाजपेयी सरकारमधील उपपंतप्रधान आणि भारतीय जनता पक्षाचे (BJP) ज्येष्ठ नेते लालकृष्ण अडवाणी यांना भारतरत्न देण्याची घोषणा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी केली आहे. देशाचा सर्वोच्च सन्मान जाहीर झालेले लाल कृष्ण अडवाणी हे सर्वाधिक काळ भाजपचे अध्यक्ष राहिले आहेत. अडवाणी जवळपास तीन दशके संसदेत खासदार म्हणून निवडून आले आहेत. अडवाणी हे भाजपच्या संस्थापक सदस्यांपैकी एक आहेत. त्यांचा जन्म सिंध (आता पाकिस्तान) येथे ८ नोव्हेंबर १९२७ रोजी झाला. अडवाणी कराची येथील सेंट पॅट्रिक स्कूलचे विद्यार्थी होते. देशभक्तीच्या प्रेरणेने १९४२ मध्ये वयाच्या १४ व्या वर्षी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघा (RSS) मध्ये सामील झाले.

lalkrushan advani : मोदी सरकारची मोठी घोषणा, लालकृष्ण अडवाणींना मिळणार भारतरत्न

लालकृष्ण अडवाणी हे एक बुद्धिमान, आदर्श तत्वे असणारे सशक्त आणि समृद्ध भारताच्या कल्पनेला अविचल पाठिंबा देणारे नेते म्हणून ओळखले जातात. अडवाणींचा संदर्भ देताना माजी पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी म्हणाले, "आडवाणीजींनी कधीही राष्ट्रवादावरील त्यांच्या मूळ श्रद्धेशी तडजोड केली नाही आणि तरीही जेव्हा जेव्हा परिस्थितीने मागणी केली तेव्हा त्यांनी राजकीय भूमिकांमध्ये लवचिकता दाखवली."

शालेय शिक्षण आणि करिअर

लालकृष्ण अडवाणी यांचे शालेय शिक्षण सेंट पॅट्रिक हायस्कूल, कराची येथे झाले. १९३६ ते १९४२ अशी ६ वर्षे त्यांनी तिथे शिक्षण घेतले. भारत छोडो आंदोलनादरम्यान (१९४२) त्यांनी दयाराम गिदुमल नॅशनल कॉलेज, हैदराबाद (आता पाकिस्तानमध्ये) प्रवेश घेतला. १९४४ मध्ये त्यांनी कराचीतील मॉडेल हायस्कूलमध्ये शिक्षक म्हणून नोकरी स्वीकारली.

RRB calender 2024 : मुलांनो तयारीला लागा! ग्रुप डी, एनटीपीसीसह सर्व भरतींचे कॅलेंडर रेल्वेने केले जाहीर

अडवाणी यांचा राजकीय प्रवास

१९४७ मध्ये फाळणीनंतर अडवाणी दिल्लीत आले. ते राजस्थानमध्ये आरएसएसचे प्रचारक बनले. १९४७ ते १९५१ या काळात त्यांनी अलवर, भरतपूर, कोटा, बुंदी आणि झालावाड येथे राष्ट्रीय स्वयंम सेवक संघाचे कराची शाखेत सचिव म्हणून संघटन केले. डॉ. श्यामा प्रसाद मुखर्जी यांनी जनसंघाची स्थापना केल्यानंतर १९५१ मध्ये अडवाणी या पक्षात सामील झाले. त्यांची राजस्थानमधील पक्षाच्या सचिवपदी नियुक्ती करण्यात आली. १९५७ च्या सुरुवातीला अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या मदतीसाठी ते दिल्ली येथे आले. ते १९७० मध्ये राज्यसभेचे सदस्य झाले आणि १९८९ पर्यंत ते राज्यसभेचे सदस्य राहिले. डिसेंबर १९७२ मध्ये त्यांची भारतीय जनसंघाच्या अध्यक्षपदी निवड झाली.

अडवाणी यांनी १९८० मध्ये अटलबिहारी वाजपेयी यांच्यासोबत भाजपच्या स्थापनेत महत्त्वाची भूमिका बजावली होती. ते भाजपच्या आक्रमक आणि लढाऊ हिंदुत्व विचारसरणीचा चेहरा म्हणून उदयास आले. त्यांनी १९९० च्या दशकात वाजपेयींसोबत पक्षाचा उदय घडवून आणला आणि १९८४ मध्ये दोन संसदीय जागांवरून १९९२ मध्ये १२१ जागांवर आणि १९९६ मध्ये १६१ जागांवर भाजपचे नेतृत्व केले. भारतीय लोकशाहीत एक ऐतिहासिक वळण १९९६ च्या निवडणुकीत घडले जेव्हा भाजप लोकसभेतील सर्वात मोठा पक्ष बनला.

लालकृष्ण अडवाणी यांची १९७५ मध्ये माजी पंतप्रधान मोरारजी देसाई यांच्या सरकारमध्ये माहिती आणि प्रसारण मंत्री म्हणून नियुक्ती करण्यात आली होती. त्यांनी १९९८ आणि १९९९ मध्ये भाजपच्या नेतृत्वाखालील आघाडी सरकारमध्ये केंद्रीय गृहमंत्री आणि २००२ मध्ये उपपंतप्रधान म्हणूनही काम केले.

रामजन्मभूमी आंदोलन

१९९० च्या दशकात ते रामजन्मभूमी आंदोलनाचा प्रमुख चेहरा म्हणून उदयास आले. २५ सप्टेंबर १९९० रोजी पंडित दीनदयाळ उपाध्याय यांच्या जयंतीनिमित्त सोमनाथ येथून राम रथयात्रा सुरू झाली होती आणि १०, ००० किमीचा प्रवास केल्यानंतर ३० ऑक्टोबर रोजी अयोध्येत समाप्त होणार होती. राम मंदिर उभारणीच्या मोहिमेला पाठिंबा मिळवून देणे हा या यात्रेचा उद्देश होता.

लालकृष्ण अडवाणी यांना मिळालेले पुरस्कार

लालकृष्ण अडवाणी यांना १९९९ मध्ये भारतीय संसदीय गटाने उत्कृष्ट संसदपटू पुरस्काराने सन्मानित केले. २०१५ मध्ये त्यांना भारत सरकारने पद्मविभूषण पुरस्कारानेही सन्मानित केले.

लालकृष्ण अडवाणी यांनी लिहिलेली पुस्तके

- मेरा देश मेरा जीवन (२००८)

-अ प्रिझनर्स स्क्रॅपबुक (१९७८)

-नजरकैदेत लोकशाही (२००३)

-सुरक्षा आणि विकासावर नवीन दृष्टीकोन (2003)

-जसे मी ते पाहतो (२०११)

-माय टेक (२०२१)

WhatsApp channel

विभाग