मराठी बातम्या  /  लाइफस्टाइल  /  World Parkinson's Day 2024: पार्किन्सन्स आजाराचा हृदयावर कसा परिणाम होतो? जाणून घ्या तज्ञांकडून!

World Parkinson's Day 2024: पार्किन्सन्स आजाराचा हृदयावर कसा परिणाम होतो? जाणून घ्या तज्ञांकडून!

Tejashree Tanaji Gaikwad HT Marathi
Apr 11, 2024 10:19 AM IST

Heart Health: पार्किन्सन आजाराविषयी जनजागृती करण्यासाठी जागतिक पार्किन्सन दिन दरवर्षी ११ एप्रिल रोजी साजरा केला जातो.

World Parkinson's Day: Common myths surrounding brain disorder
World Parkinson's Day: Common myths surrounding brain disorder (freepik)

What is Parkinson: अलीकडेच झिम्मा २ हा सिनेमा चित्रपटगृहात प्रदर्शित झाला त्यामध्ये काही स्त्रिया युरोप ट्रीपवर जातात त्यात एक वयस्कर इंदु आजी (सुहास जोशी) यांना एक आजार असल्याचे दाखवले आहे तो आजार म्हणजेच पार्किन्सन, आज आपण त्याच पार्किन्सन बद्दल जाणून घेणार आहोत. याबद्दल सर एचएन रिलायन्स फाऊंडेशन हॉस्पिटलचे सीनिअर इंटरव्हेंशनल कार्डिओलॉजिस्ट डॉ. अजित मेनन यांच्याकडून सविस्तर जाणून घेऊयात.

ट्रेंडिंग न्यूज

काय आहे हा आजार?

पार्किन्सन रोग हा सर्वात सामान्य न्यूरोडीजनरेटिव्ह रोगांपैकी एक आहे जो आपल्या मज्जासंस्थेशी संबंधित विकार आहे परंतू अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की याचा परिणाम आपल्या हृदयावरही होतोय परिणामी आपल्या जीवनशैलीत अनेक समस्या निर्माण होत आहेत. बऱ्याच अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की पार्किन्सन्सच्या रूग्णांमध्ये इस्केमिक हृदयरोग,अचानक हृदय बंद पडणे तसेच एरिथिमिया, म्हणजेच हृदयाचे ठोके अनियमित होणे. असे परिणाम दिसून येतात. 

World Parkinson's Day 2024: जागतिक पार्किन्सन दिन साजरा करण्याचे उद्देश काय? जाणून घ्या इतिहास आणि महत्त्व

हृदयाशी काय आहे कनेक्शन?

पार्किन्सन्सच्या उपचारासाठी वापरले जाणारे काही औषधे, जसे की लेव्होडोपा आणि काही अँटी-कोलिनर्जिक एजंट, हे देखील काही वेळेस हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी विरुद्ध प्रतिक्रियांसाठी जबाबदार असतात. पार्किन्सनच्या रूग्णांमध्ये सर्वात सामान्य हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधीचा सहभाग म्हणजे स्वायत्त मज्जासंस्थेचे विनियमन (autonomic nervous system dysregulation). हे सहसा ऑर्थोस्टॅटिक किंवा पोस्टप्रॅन्डियल हायपोटेन्शन नावाच्या एखाद्या गोष्टीद्वारे प्रकट होते, ज्याचा अर्थ असा होतो की स्थिती बदलताना, रुग्णाला रक्तदाब अचानक कमी होऊ शकतो, विशेषत: झोपलेल्या स्थितीतून किंवा बसलेल्या स्थितीतून उभे राहताना देखील होऊ शकते. तसेच जेवणानंतर रक्तदाब अचानक कमी होणे. याचे कारण असे की रक्तदाबाचे सामान्य नियमन, जे स्थितीतील बदलांदरम्यान उद्भवते, शिवाय, या रूग्णांमध्ये हृदयाच्या स्नायूंची जाडी देखील वाढू शकते,ज्याला डायस्टोलिक डिसफंक्शन म्हणतात, जेव्हा हृदयाची आराम करण्याची क्षमता बिघडते, तेव्हा या रूग्णांना श्वास घेण्यास त्रास होतो. 

Best milk drinking Time: दूध पिण्याची योग्य वेळ कोणती? ज्यामुळे शरीराला मिळतील अधिक फायदे!

औषधांचा परिणाम

पार्किन्सन्ससाठी वापरल्या जाणाऱ्या काही औषधांमुळे ऑर्थोस्टॅटिक हायपरटेन्शन देखील बिघडू शकते आणि स्थिती बदलल्याने रक्तदाब कमी होऊ शकतो. तसेच पार्किन्सनच्या उपचारात वापरल्या जाणाऱ्या काही औषधांमुळे वेंट्रिक्युलर ऍरिथमिया देखील होऊ शकतो, जेथे हृदयाचे ठोके अनियमितपणे आणि अतिशय जलद गतीने सुरू होतात, जे उपचार थांबवल्यानंतर पुनर्स्थितत येतात. पार्किन्सन्सच्या रूग्णांमध्ये उद्भवणारी आणखी एक समस्या म्हणजे उच्च रक्तदाब असलेल्यांना रात्रीच्या वेळी रक्तदाब कमी होत नाही, जे बहुतेक रूग्णांमध्ये आणि सामान्य व्यक्तींमध्ये होते. जेव्हा रात्रीच्या वेळी रक्तदाब कमी होत नाही, तेव्हा ते उच्च रक्तदाबाचे दुष्परिणाम वाढवते आणि उच्च रक्तदाबामुळे उद्भवणारी गुंतागुंत लांबणीवर टाकू शकते. पार्किन्सन रोग रक्तवाहिन्यांमध्ये उच्च प्रमाणात जळजळ द्वारे देखील दर्शविले जाते. यामुळे इंसुलिनचा प्रतिकार होतो, जो बदललेल्या कोलेस्टेरॉल किंवा लिपिड प्रोफाइलशी संबंधित आहे ज्याला ऑक्सिडेटिव्ह तणाव म्हणतात. हे सर्व घटक एकत्रितपणे इस्केमिक हृदयरोग, किंवा हृदयाच्या स्नायूंना पुरवठा करणाऱ्या रक्तवाहिन्यांमधील अडथळे निर्माण करू शकतात. यामुळे कार्डिओमायोपॅथी, एरिथमिया आणि काही प्रकरणांमध्ये अचानक हृदयविकाराचा मृत्यू देखील होऊ शकतो, परंतू ही लक्षणे प्रत्येक रुग्णात आढळून येतील असे नाही.

(Disclaimer : या लेखात देण्यात आलेली माहिती ही सर्वसामान्य ज्ञानावर आधारित असून ‘हिंदुस्तान टाइम्स मराठी’ याची पुष्टी करत नाही.)

WhatsApp channel