मराठी बातम्या  /  लाइफस्टाइल  /  World Environment Day 2024: हवामान बदलाचा आरोग्यावर कसा होतो परिणाम? जाणून घ्या

World Environment Day 2024: हवामान बदलाचा आरोग्यावर कसा होतो परिणाम? जाणून घ्या

Jun 04, 2024 12:37 AM IST

Environment Day 2024: कुपोषणापासून उष्णतेशी संबंधित आजारांपर्यंत, हवामान बदलाचा आपल्या आरोग्यावर नकारात्मक परिणाम करणारे पाच मार्ग जाणून द्या.

जागतिक पर्यावरण दिन हवामान बदलाचा आरोग्यावर होणारा परिणाम
जागतिक पर्यावरण दिन हवामान बदलाचा आरोग्यावर होणारा परिणाम (Pexels)

Ways Climate Change Affecting Health: हवामान बदल खरा असून याचा परिणाम केवळ आपल्या ग्रहावर अकल्पनीय प्रकारे होत नाही. सध्या हा मानवतेसमोरील सर्वात मोठा धोका आहे. वाढते तापमान, समुद्राची वाढती पातळी आणि तीव्र हवामानाच्या घटनांची संख्या आणि तीव्रता वाढण्याव्यतिरिक्त, स्वच्छ हवा, शुद्ध पिण्याचे पाणी, पुरेसे अन्न, आरोग्य सुविधा आणि सुरक्षित निवारा यासह आरोग्याच्या सामाजिक आणि पर्यावरणीय निर्धारकांवरही याचा नकारात्मक परिणाम होतो.

ट्रेंडिंग न्यूज

हवामान बदलाचा लोकांचे वय, लिंग, भूगोल आणि सामाजिक-आर्थिक स्थितीनुसार त्यांच्या आरोग्यावर वेगळा परिणाम होतो, परंतु याचा अर्थ असा नाही की ते गंभीर नाही. शिवाय, या गटातील असुरक्षित आणि वंचित घटक म्हणजे महिला, मुले, वांशिक अल्पसंख्याक, गरीब समुदाय, स्थलांतरित किंवा विस्थापित लोक, वृद्ध लोक आणि मूलभूत आरोग्याची स्थिती असलेले लोक. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या अहवालानुसार २०३० ते २०५० या कालावधीत हवामान बदलामुळे कुपोषण, मलेरिया, अतिसार आणि उष्णतेच्या ताणामुळे दरवर्षी सुमारे अडीच लाख अतिरिक्त मृत्यू होण्याची शक्यता आहे.

हवामान बदलाचा आरोग्यावर होणारा परिणाम

उष्णतेशी संबंधित आजार

आपले शरीर स्थानिक हवामानाशी कार्यक्षमतेने जुळवून घेऊ शकते. मात्र, जेव्हा तापमान त्या निकषांच्या वर किंवा खाली झपाट्याने बदलते, तेव्हा त्याचा आपल्या आरोग्यावर नकारात्मक परिणाम होतो. अभ्यास असे दर्शवितो की अतितापमानामुळे मृत्यू आणि सौम्य ते गंभीर आजारांमध्ये वाढ होऊ शकते. यामध्ये उष्माघात, उष्णतेचा थकवा, उष्माघात, तीव्र उष्णतेमुळे हायपरथर्मिया, हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी रोग, श्वसन रोग आणि मधुमेहाशी संबंधित परिस्थितींचा समावेश आहे.

श्वसनाचे आजार

वायू प्रदूषणाची वाढती पातळी श्वसनाच्या अनेक आजारांचे कारण आणि वाढवणारे घटक बनले आहे, त्यापैकी काही तीव्र आहेत. दमा, राइनोसिनुसायटिस, क्रॉनिक ऑब्स्ट्रक्टिव्ह पल्मोनरी डिसीज (सीओपीडी) आणि श्वसनमार्गाचे संक्रमण हे चिंतेचे मुख्य आजार आहेत.

जलजन्य आजार

कडक हवामानामुळे पाणी टंचाई किंवा पूर येणे ही जगाच्या अनेक भागांत आधीच चिंतेची बाब आहे. याव्यतिरिक्त, पाण्याद्वारे पसरणाऱ्या रोगजंतूंमुळे होणारे रोग देखील मानवी आरोग्य आणि कल्याणासाठी मूलभूत धोका निर्माण करतात. यापैकी काही आजारांमध्ये अतिसार, न्यूरोलॉजिकल डिसऑर्डर, यकृत खराब होणे, ताप आणि फ्लूसारखी इतर लक्षणे समाविष्ट आहेत.

मेंटल आणि सायकॉलोजीकल आरोग्य

पूर, दुष्काळ, चक्रीवादळ, उष्णतेची लाट यासारख्या तीव्र हवामानाच्या घटनांपासून बचावलेल्या आघातामुळे चिंता आणि नैराश्यासारख्या मानसिक आरोग्याच्या समस्या उद्भवू शकतात. अशा टोकाच्या परिस्थितीत जिवंत राहणारे किंवा प्रियजन गमावणारे बरेच लोक आजीवन पोस्ट-ट्रॉमॅटिक स्ट्रेस डिसऑर्डर (पीटीएसडी) असू शकतात.

कुपोषण

पूर किंवा उष्णतेच्या लाटेसारख्या गंभीर हवामानाचा थेट परिणाम पिकांच्या उत्पादनावर होतो. पिकांच्या घसरणीमुळे कुपोषण, उपासमार आणि अन्नधान्याच्या किमती वाढू शकतात. जागतिक अन्न कार्यक्रमाच्या अहवालानुसार २०५० पर्यंत हवामान बदलामुळे उपासमार आणि कुपोषणाचा धोका २० टक्क्यांनी वाढू शकतो.

(Disclaimer : या लेखात देण्यात आलेली माहिती ही सर्वसामान्य ज्ञानावर आधारित असून 'हिंदुस्तान टाइम्स मराठी' याची पुष्टी करत नाही. अवलंब करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.)

WhatsApp channel