मराठी बातम्या  /  लाइफस्टाइल  /  Autism: ऑटिझमची लक्षणं काय आहेत? पालकांनी मुलांच्या या गोष्टींकडे लक्ष द्या!

Autism: ऑटिझमची लक्षणं काय आहेत? पालकांनी मुलांच्या या गोष्टींकडे लक्ष द्या!

Tejashree Tanaji Gaikwad HT Marathi
Apr 03, 2024 09:14 PM IST

Autistic Spectrum Disorder:ऑटिझम हा आजार लहान मुलांना होतो. याच्या लक्षणांकडे बारकाईने लक्ष देणे गरजेचे आहे.

What are the symptoms of autism
What are the symptoms of autism (Freepik)

World Autism Awareness Day 2024: ऑटिझम स्पेक्ट्रम डिसऑर्डर असलेली मुले इतर मुलांपेक्षा वेगळी वागणूक, संप्रेषण पद्धती, सामाजिक संवाद आणि शिकण्याच्या शैली दर्शवू शकतात. अशा मुलांमध्ये कमीत कमी शाब्दिक संप्रेषणापासून उत्कृष्ट संभाषण कौशल्यापर्यंत अनेक क्षमता आणि लक्षणे असू शकतात. ऑटीझम असलेली मुले नियमित अंतराने त्यांचे टप्पे गाठत असल्याने, ऑटीझम सामान्यत: आयुष्याच्या पहिल्या वर्षात ओळखले जात नाही. जोपर्यंत मूल सामाजिक टप्प्यांमध्ये मागे पडू लागत नाही तोपर्यंत पालकांना त्यांचे मूल वेगळे असल्याचे लक्षात येत नाही. त्यांच्या विलंबित सामाजिक आणि भाषेच्या विकासामुळे, या मुलांना समवयस्कांशी संवाद साधणे आणि त्यांच्या गरजा व्यक्त करणे कठीण जाते. स्वतंत्र होण्यासाठी, त्यांना गहन संज्ञानात्मक आणि व्यावसायिक थेरपीची आवश्यकता असते, म्हणून शक्य तितक्या लवकर समस्या ओळखणे महत्वाचे आहे जेणेकरून लक्षणीय हालचाल होण्यापूर्वी योग्य उपचार सुरू होऊ शकतील.

"लहान मुलांमध्ये ऑटीझमची काही प्रारंभिक चिन्हे दिसू शकतात. बऱ्याच अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की ऑटीझम असलेली मुले सामान्य कौशल्यांशी संघर्ष करतात, जसे की डोळा - पाहण्याद्वारे लक्ष समन्वयित करणे, एखाद्याचे लक्ष वेधून घेणे आणि एखाद्या मनोरंजक गोष्टीकडे लक्ष वेधणे. उदाहरणार्थ, एखादे मूल एक वर्षाचे होईपर्यंत, त्यांच्यापैकी बहुतेकांना त्यांचे पालक ज्या दिशेने निर्देशित करतात त्या दिशेने ते पाहतात परंतू जेव्हा ते त्यांच्याकडे वळून पाहतात तेव्हा ते सामान्य हसतात किंवा चेहर्यावरील इतर काही हावभाव करतात. पालकांना असे वाटू शकते की आपल्या मुलास काही गोष्टी न केल्यामुळे त्यांना ऐकण्यात अडचणी येत आहेत म्हणून तो वेगळे हावभाव करत आहे परंतु त्यांना आवश्यक ते हावभाव व्यक्त करण्यासाठी ते स्पर्षांसारख्या हालचालींवर अवलंबून असतात. उदाहरणार्थ, मुले पालकांना तहान लागल्यावर पाण्याच्या दिशेने ओढू शकतात किंवा पालकांचा हात दाखविण्याऐवजी किंवा तोंडी पाण्याची इच्छा व्यक्त करण्याचा प्रयत्न करू शकतात.

World Autism Awareness Day 2024: सौम्य ऑटिझम म्हणजे काय आणि त्याचे निदान करणे कठीण का आहे?

यासारखे वर्तन हे ऑटीझमचे महत्त्वपूर्ण प्रारंभिक चिन्ह असू शकतात. जेव्हा ही वैशिष्ट्ये लक्षात येतात, तेव्हा न्यूरोलॉजिस्टद्वारे संपूर्ण मूल्यांकन करणे आवश्यक आहे. या मूल्यांकनादरम्यान, मूल ऑटिस्टिक स्पेक्ट्रममध्ये येते की नाही हे पाहण्यासाठी मुलाच्या काही प्रमाणित चाचण्या घेतल्या जातात." असे मत डॉ. इशू गोयल ( डेप्युटी कन्सल्टंट नुरोलॉजिस्ट , एच एन रिलायन्स फाउंडेशन हॉस्पिटल) यांनी मांडले.

Hacks for Cooler: कुलर वापरताना काय काळजी घ्याल? जाणून घ्या सोप्या टिप्स!

जवळजवळ सर्व ऑटिस्टिक मुलांमध्ये शाब्दिक व अशाब्दिक अशा दोन्ही भाषेचा विलंब होतो. या मुलांनी एखादी गोष्ट ऐकल्यास त्या गोष्टींची वारंवार पुनरावृत्ती करण्याची सवय त्यांना असते परंतु जेव्हा कोणी त्यांच्याशी बोलतो तेव्हा ते शांत राहतात. ते बोललेल्या शब्दांद्वारे पालकांशी सुगमपणे संवाद साधू शकणार नाहीत. वारंवार बेधडक, असामान्य किंवा अयोग्य वर्तन-जसे की स्वत:ला हानी पोहोचवणे, आक्रमकता किंवा राग येणे-असे होऊ शकते .

Heatstroke: उष्‍माघाताचा त्रास होत असेल तर त्‍वरित करा हे उपाय!

ऑटीझमच्या मुलांमध्ये प्रतिकात्मक किंवा खेळात गंभीर कमजोरी देखील असू शकते, जसे की कुटुंबात बाहुलीसोबत खेळ खेळणे किंवा मर्यादित कार्यात्मक वस्तू वापर कौशल्ये. उदाहरणार्थ, कारसोबत कार सारखे खेळण्याऐवजी केवळ मनोरंजनासाठी ते टॉस करू शकतात. याव्यतिरिक्त,संकुचित वर्तनात गुंतू शकतात जसे की वारंवार वस्तू विशिष्ट प्रकारे व्यवस्थित करणे किंवा पर्यावरणीय बदलांना तीव्र घृणा दाखवणे. ऑटिझम निदान प्राप्त झालेल्या अंदाजे २५% मुलांना नंतर काही उलट अनुभव येतो, जसे की त्यांनी लवकर आत्मसात केलेली भाषा कौशल्ये गमावणे.

WhatsApp channel