मराठी बातम्या  /  लाइफस्टाइल  /  Baby Eye Care: प्री-मॅच्युअर बाळांचा अंधत्वापासून बचाव करण्यासाठी काय आहे गरजेचे? जाणून घ्या!

Baby Eye Care: प्री-मॅच्युअर बाळांचा अंधत्वापासून बचाव करण्यासाठी काय आहे गरजेचे? जाणून घ्या!

Tejashree Tanaji Gaikwad HT Marathi
Apr 14, 2024 08:37 PM IST

Early Prevention of Blindness: भारतात दरवर्षी सुमारे ५,००० बाळांमध्ये तीव्र स्वरुपाची आरओपी विकसित होण्याचा अंदाज आहे. जन्माच्या ४ आठवड्यांच्या आत लवकर निदान करून या स्थितीवर पूर्णपणे उपचार करता येतो.

Alarming Rate Of Retinopathy Of Prematurity Cases Among Preterm Babies
Alarming Rate Of Retinopathy Of Prematurity Cases Among Preterm Babies (freepik)

Pre-Mature Babies Eye Care: भारतात दरवर्षी जगातील सर्वाधिक मुदतपूर्व (प्री-मॅच्युअर) जन्माचा आकडा सुमारे ३.५ दशलक्ष आहे. यापैकी सुमारे सहापैकी एकाचा जन्म ३२ ते ३६ आठवडे किंवा त्याहूनही कमी कालावधीत होतो. या मुलांना अपरिपक्व रेटिनोपॅथी (आरओपी) विकसित होण्याचा धोका जास्त असतो, जो दृष्टिपटलाचा संभाव्य अंधत्व आणणारा आजार आहे. ज्या बाळांचे वजन जन्माच्या वेळी कमी होते, किंवा अकाली जन्मलेल्या बाळांमध्ये होऊ शकतो. आयुष्याच्या पहिल्या काही आठवड्यांत लवकर निदान आणि त्वरित वैद्यकीय सेवेच्या अनुपस्थितीत, एनआयसीयूमधील सुमारे ३०% नवजात अर्भकावर आरओपीचा परिणाम होऊ शकतो आणि जन्माच्या ३० दिवसांच्या आत ते नेत्रतज्ज्ञाकडे पोहोचले नाहीत तर त्यापैकी जवळजवळ १०% पूर्णपणे अंध होऊ शकतात. मुंबईतील मुलुंड (पश्चिम) डॉ. अगरवाल्स नेत्र रुग्णालयाच्या नेत्ररोग तज्ज्ञ सल्लागार डॉ. प्रियंका गणवीर यांनी सध्या सुरू असलेल्या अंधत्व प्रतिबंधक सप्ताहात ही माहिती दिली.

ट्रेंडिंग न्यूज

दरवर्षी महाराष्ट्रात शेकडो केसेस

डॉ. प्रियांका गणवीर म्हणाल्या, "महाराष्ट्रात, दरवर्षी जन्मलेल्या शेकडो प्री-मॅच्युअर बाळांना आरओपीमुळे अंधत्व किंवा दृष्टीदोष होण्याचा संभाव्य धोका असतो. सुमारे ३ वर्षांच्या कालावधीत राज्यातील पाच जिल्ह्यांच्या अभ्यासात सुमारे २७५ नवजात बाळांना आरओपी असल्याचे आढळून आले आणि त्यांना अंधत्व येण्याचा धोका होता. अकाली जन्मलेल्या बाळाच्या जन्मानंतर ४ आठवड्यांच्या आत केलेली डोळ्यांची तपासणी आरओपी ओळखू शकते. तथापि, प्रमाणित तपासणी प्रोटोकॉलचा अभाव आणि त्यांची प्रभावी अंमलबजावणी, आयुष्याच्या पहिल्या ३० दिवसांच्या आत वेळेवर तपासणी सुनिश्चित करणे, हे एक महत्त्वपूर्ण आव्हान आहे. या समस्येत आणखी भर घालणे म्हणजे रोगाचे लक्षणविरहित स्वरूप, बाह्य निदान करणे जवळजवळ अशक्य आहे. कारण मूल तीन किंवा चार महिन्यांचे होईपर्यंत आणि अंधत्वाला तोंड देईपर्यंत कोणतीही वेदनादायक लक्षणे, लालसरपणा किंवा पाणी येणे दिसून येत नाही. जवळपास ३४ आठवड्यांपेक्षा कमी आणि ३४ ते ३६ आठवड्यांपेक्षा कमी वयाच्या जोखमीच्या घटकांसह किंवा १.५ किलो किंवा त्यापेक्षा कमी वजनाच्या बाळांना विशेषतः आरओपीची शक्यता असते. यापैकी सुमारे ८०% प्रकरणे स्वतःच सोडवली जातात. परंतु २०% लोकांना वैद्यकीय मदतीची आवश्यकता असते. प्रत्येक मुदतपूर्व बाळाची आरओपी प्रशिक्षित नेत्ररोगतज्ज्ञाद्वारे डोळ्यांची तपासणी करणे आवश्यक आहे जेणेकरून त्वरित वैद्यकीय सेवा दिली जाऊ शकेल".

Yoga Mantra: एकाग्रता आणि तीव्र स्मरणशक्ती वाढवण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी आवर्जून करावीत ही योगासन!

आरओपी म्हणजे काय?

आरओपी ही गंभीर अंधत्व आणणारी आपतकालीन स्थिति आहे. भारतात ही तिसऱ्या महामारीची नांदी आहे आणि निव्वळ संख्येमुळे ही खूप धोकादायक आहे. डोळे आणि त्यांच्या रक्तवाहिन्यांचा विकास बहुतेकदा बाळाच्या पूर्ण-मुदतीच्या जन्मापर्यंत पूर्ण होतो. आरओपी हा अवेळी जन्मलेल्या अर्भकांच्या दृष्टिपटल वाहिन्यांवर परिणाम करणारा वासो प्रोलाईफरेटीव्ह विकार (Vaso proliferative disease) आहे. आरओपी सामान्यतः दोन्ही डोळ्यांमध्ये विकसित होते आणि त्यामुळे आजीवन दृष्टीदोष आणि अंधत्व येऊ शकते.

Baby Girl Name: आपल्या मुलीचे ठेवा योद्धा प्रेरित नाव, बनेल निर्भय आणि धैर्यवान!

काय आहे उपाय?

डॉ. प्रियांका गणवीर पुढे म्हणाल्या, "अकाली प्रसूती, जन्माच्या वेळी कमी वजन, श्वसनाचा त्रास, एनआयसीयूमध्ये प्रवेश आणि दीर्घकाळ ऑक्सिजन उपचार हे आरओपीसाठी महत्त्वाचे जोखीम घटक आहेत. जन्माच्या काही आठवड्यांच्या आत वैद्यकीय हस्तक्षेपाने, ही वैद्यकीय स्थिती बरी होऊ शकते आणि कायमस्वरूपी दृष्टी कमी होण्यापासून रोखले जाऊ शकते".

(Disclaimer : या लेखात देण्यात आलेली माहिती ही सर्वसामान्य ज्ञानावर आधारित असून 'हिंदुस्तान टाइम्स मराठी' याची पुष्टी करत नाही. अवलंब करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.)

WhatsApp channel